Forex & Trading Glossary

Altın Kesişim, kısa vadeli hareketli ortalamanın (50 günlük SMA) uzun vadeli hareketli ortalamayı (200 günlük SMA) yukarı kesmesidir. Güçlü boğa trendinin başlangıcı olarak değerlendirilir ve uzun vadeli yatırımcılar tarafından yakından takip edilir. Zıttı olan ölüm kesişimi düşüş trendinin habercisidir.

The Golden Cross occurs when the 50-day SMA crosses above the 200-day SMA, signaling the start of a strong bull trend. Its opposite, the Death Cross, signals a bearish trend.

Arbitraj, aynı varlığın farklı piyasalar veya broker'lar arasındaki fiyat farklılıklarından risksiz kar elde etmeyi hedefleyen stratejidir. Modern algoritmik sistemler arbitraj fırsatlarını milisaniyeler içinde kapatır. Perakende trader'lar için pratikte uygulanması giderek zorlaşmıştır.

Arbitrage involves simultaneously buying and selling the same asset in different markets to exploit price discrepancies. Modern algorithmic trading has made pure arbitrage opportunities rare for retail traders.

Balance, kapatılan işlemlerin ardından hesabınızdaki toplam para miktarını gösterir. Açık pozisyonların anlık kar/zararını yansıtmaz. Bir işlem kapandığında kar veya zarar bakiyeye eklenir ya da çıkarılır.

Balance is the total amount in your trading account after all closed trades, excluding the floating profit or loss of open positions.

Bear market, fiyatların sürekli düştüğü ve yatırımcı güveninin zayıfladığı piyasa dönemini tanımlar. Son zirvesinden %20 veya daha fazla düşüş yaşanan piyasalar ayı piyasası olarak nitelendirilir. 'Bear' (ayı) metaforu, ayının pençesiyle aşağı saldırma hareketinden gelir.

A bear market is characterized by falling prices and weakening investor confidence, traditionally defined as a decline of 20% or more from recent highs.

Bollinger Bantları, fiyatın hareketli ortalamasının (genellikle 20 periyot SMA) üstüne ve altına iki standart sapma mesafesinde çizilen dinamik bir volatilite göstergesidir. Fiyat üst banda yaklaştığında aşırı alım, alt banda yaklaştığında aşırı satım sinyali olarak yorumlanabilir. John Bollinger tarafından geliştirilmiştir.

Bollinger Bands consist of a moving average with upper and lower bands set two standard deviations away. They dynamically measure volatility and indicate potential overbought or oversold conditions.

Breakout, fiyatın önemli bir destek, direnç veya konsolidasyon bölgesini yüksek hacimle geçmesidir. Gerçek kırılımlar çoğunlukla güçlü yönlü hareketle devam eder. Hacim eşliğinde gerçekleşmeyen kırılımlar sahte kırılım (fakeout) riski taşır.

A breakout occurs when price moves beyond a significant support, resistance, or consolidation zone, often accompanied by high volume, signaling the start of a new directional move.

Bull market, fiyatların genel olarak yükseldiği ve yatırımcı güveninin yüksek olduğu piyasa dönemini ifade eder. Geleneksel tanıma göre bir varlık son zirvesinden %20 veya daha fazla yükselmişse boğa piyasası sayılır. 'Bull' (boğa) metaforu, boğanın boynuzlarıyla yukarı itme hareketine atıfla kullanılır.

A bull market is a period of rising prices and positive investor sentiment, traditionally defined as a gain of 20% or more from recent lows. The bull metaphor refers to the animal's upward horn thrust.

Carry trade, düşük faizli bir para biriminden borç alıp yüksek faizli para birimine yatırım yaparak faiz farkından gelir elde etmeyi hedefleyen stratejidir. Örneğin düşük faizli JPY satıp yüksek faizli AUD almak klasik bir carry trade örneğidir. Risk iştahı azaldığında hızlı çözülmelere neden olabilir.

Carry trade involves borrowing a low-interest-rate currency to invest in a higher-yielding currency, profiting from the interest rate differential. It unwinds quickly during periods of risk aversion.

CFD (Contract for Difference — Fark Sözleşmesi), bir varlığı gerçekten satın almadan fiyat değişiminden kâr veya zarar elde etmenizi sağlayan türev üründür. Hisse senedi, endeks, emtia ve kripto gibi varlıklarda kullanılır. Kaldıraçlı işleme olanak tanır.

A CFD (Contract for Difference) is a derivative that allows traders to profit from price movements of an asset without owning it. CFDs are available on stocks, indices, commodities, and crypto.

Day trading, tüm pozisyonların aynı gün içinde açılıp kapatıldığı trading stratejisidir. Gecelik swap maliyeti oluşmaz ve gece piyasasındaki riske girilmez. Teknik analize yoğun bağımlılık gösterir ve günün ekonomik verilerini takip etmeyi gerektirir.

Day trading involves opening and closing all positions within the same trading day, eliminating overnight swap costs and exposure to after-hours market risk.

Destek, fiyatın tekrar tekrar üzerinde durduğu ve yükseldiği kritik fiyat seviyesidir. Bu seviyede alıcıların baskısı satıcıları geride bırakır. Fiyat destek seviyesini kırarsa seviye direnç haline gelebilir.

Support is a price level where buying pressure consistently prevents the price from falling further. A broken support level often becomes a new resistance level.

Direnç, fiyatın tekrar tekrar karşılaştığı ve geçemediği tavan fiyat seviyesidir. Bu bölgede satıcıların baskısı alıcıları geride bırakır. Fiyat direnç seviyesini yukarı kırarsa bu seviye yeni bir destek oluşturabilir.

Resistance is a price level where selling pressure consistently prevents the price from rising further. A broken resistance level often becomes a new support level.

Diverjans, fiyat hareketi ile teknik gösterge (RSI, MACD vb.) arasındaki zıt yönlü hareket durumudur. Bullish diverjans: fiyat düşük dip yaparken gösterge yüksek dip yapar; olası yükseliş sinyalidir. Bearish diverjans: fiyat yüksek tepe yaparken gösterge düşük tepe yapar; olası düşüş sinyalidir.

Divergence occurs when price action and a technical indicator (RSI, MACD, etc.) move in opposite directions. Bullish divergence signals potential upside; bearish divergence signals potential downside.

Drawdown, bir hesabın en yüksek değerinden itibaren yaşanan en büyük düşüşü yüzde olarak ifade eden risk metriğidir. Maksimum drawdown, bir stratejinin en kötü dönemdeki performansını gösterir. Yatırımcılar ve fon yöneticileri tarafından strateji değerlendirme kriteri olarak kullanılır.

Drawdown measures the peak-to-trough decline in a trading account or strategy, expressed as a percentage. Maximum drawdown is a key risk metric used to evaluate strategy performance.

ECN, müşteri emirlerini direkt olarak diğer piyasa katılımcılarıyla (bankalar, kurumsal trader'lar) eşleştiren elektronik ağ modelidir. Spread'ler genellikle çok düşük hatta sıfıra yakın olurken küçük bir komisyon alınır. Şeffaflık ve hızlı emir gerçekleştirme açısından avantajlıdır.

ECN (Electronic Communications Network) is a broker model that routes client orders directly to liquidity providers such as banks and institutional traders, offering tight spreads and transparent pricing.

Equity, forex hesabınızdaki gerçek zamanlı net değeri ifade eder; bakiye artı/eksi açık pozisyonların anlık kar/zararından oluşur. Açık pozisyon yokken equity ve balance eşit olur. Margin call hesaplamalarında kullanılan temel değerdir.

Equity is the real-time net value of a trading account: balance plus or minus the floating profit/loss of open positions. When no trades are open, equity equals balance.

ETF (Exchange-Traded Fund), bir endeks, sektör veya varlık sepetini takip eden ve borsa üzerinde hisse gibi işlem gören yatırım fonudur. Düşük maliyetli çeşitlendirme imkanı sunar. S&P 500 endeksini takip eden SPY, dünyanın en büyük ETF'lerinden biridir.

An ETF (Exchange-Traded Fund) is a fund that tracks an index, sector, or basket of assets and trades on stock exchanges like a regular share. ETFs offer low-cost diversification.

Fibonacci geri çekilmesi, teknik analizde önemli destek ve direnç seviyelerini belirlemek için kullanılan, matematikçi Leonardo Fibonacci'nin sayı dizisinden türetilmiş araçtır. %23.6, %38.2, %50, %61.8 ve %78.6 seviyeleri en çok takip edilen geri çekilme oranlarıdır. Trend düzeltmelerinin sona erebileceği potansiyel dönüm noktalarını gösterir.

Fibonacci retracement is a technical analysis tool using horizontal lines at Fibonacci ratios (23.6%, 38.2%, 50%, 61.8%, 78.6%) to identify potential support and resistance levels.

Free margin, mevcut açık pozisyonlarınız için kullanılan teminattan geriye kalan kullanılabilir miktardır. Yeni pozisyon açmak için kullanılabilecek teminatı gösterir. Free margin = Equity - Kullanılan Margin formülüyle hesaplanır.

Free margin is the available equity in your account not used as margin for open positions. It equals Equity minus Used Margin and represents the capital available to open new trades.

Futures, belirli bir varlığı önceden belirlenmiş fiyat ve tarihte alma veya satma yükümlülüğü yaratan standardize edilmiş sözleşmelerdir. Emtia, döviz, endeks ve faiz oranlarında kullanılır. Borsa üzerinde işlem görür ve merkezi takas kuruluşu tarafından garanti altına alınır.

Futures are standardized contracts obligating the buyer to purchase, and the seller to sell, an asset at a predetermined price and date. They trade on exchanges and are used for hedging and speculation.

Hareketli ortalama, belirli bir periyottaki kapanış fiyatlarının ortalamasını alarak fiyat gürültüsünü filtreleyen ve trendi belirginleştiren teknik göstergedir. Basit (SMA), üstel (EMA) ve ağırlıklı (WMA) türleri en çok kullanılan çeşitlerdir. Altın Kesişim ve Ölüm Kesişimi gibi sinyal üretim yöntemlerine temel oluşturur.

A moving average smooths price data over a specified period to identify trends. SMA, EMA, and WMA are the most common types, forming the basis for crossover signals like the Golden Cross.

Hedge, mevcut bir pozisyonun riskini azaltmak amacıyla ters yönde açılan ikinci bir pozisyondur. Örneğin EUR/USD long pozisyonu için EUR/USD short açmak basit bir hedge örneğidir. Kurumsal yatırımcılar döviz, emtia ve faiz riski için hedging stratejileri kullanır.

Hedging involves opening an offsetting position to reduce the risk of an existing trade. It is widely used by institutions to protect against currency, commodity, and interest rate risks.

Kaldıraç, küçük bir teminatla daha büyük pozisyonlar açmanızı sağlayan finansal araçtır. Örneğin 1:100 kaldıraçla 1.000 dolar teminatla 100.000 dolarlık işlem açabilirsiniz. Kaldıraç hem kazançları hem de kayıpları orantılı şekilde büyütür.

Leverage allows traders to control larger positions with a smaller deposit. A 1:100 leverage ratio means $1,000 controls a $100,000 position. It amplifies both profits and losses proportionally.

Likidite, bir varlığın piyasa fiyatını önemli ölçüde etkilemeden ne kadar hızlı ve kolaylıkla alınıp satılabileceğini gösterir. Forex piyasası dünyanın en likit piyasasıdır; günlük işlem hacmi 7 trilyon doları aşar. Düşük likidite, slipaj ve daha geniş spread'lere yol açar.

Liquidity refers to how easily an asset can be bought or sold without significantly affecting its price. The forex market is the world's most liquid market, with daily volume exceeding $7 trillion.

Lot, forex piyasasında alım satım işlemlerinin standart ölçü birimidir. Standart bir lot 100.000 birim baz para birimini temsil eder. Mini lot 10.000, mikro lot ise 1.000 birimdir.

A lot is the standardized unit of trade volume in forex. One standard lot equals 100,000 units of the base currency. Mini lots are 10,000 and micro lots are 1,000 units.

MACD (Moving Average Convergence Divergence), iki üstel hareketli ortalama (genellikle 12 ve 26 periyotluk EMA) arasındaki farkı ve bu farkın sinyal çizgisiyle (9 periyotluk EMA) ilişkisini gösteren trend takip göstergesidir. MACD çizgisinin sinyal çizgisini yukarı kesmesi alım, aşağı kesmesi satım sinyali olarak değerlendirilir. Histogram iki çizgi arasındaki uzaklığı görselleştirir.

MACD (Moving Average Convergence Divergence) tracks the relationship between two EMAs (typically 12 and 26 periods). Crossovers between the MACD line and signal line generate buy and sell signals.

Margin, bir pozisyon açmak için broker tarafından talep edilen minimum teminat tutarıdır. Kaldıraç kullanıldığında yatırdığınız teminat, toplam pozisyon büyüklüğünün yalnızca küçük bir yüzdesini oluşturur. Hesabınızdaki kullanılmamış teminata 'serbest margin' denir.

Margin is the minimum collateral required by a broker to open a leveraged position. It represents a fraction of the total position size, with the rest funded by the broker.

Margin call, hesabınızdaki equity'nin broker tarafından belirlenen minimum margin seviyesinin altına düşmesi durumunda verilen uyarıdır. Broker bu noktada ek teminat yatırmanızı veya pozisyon kapatmanızı talep eder. Zamanında müdahale edilmezse stop out devreye girebilir.

A margin call is a broker warning triggered when your account equity falls below the required minimum margin level, prompting you to deposit funds or close positions.

Market maker, müşterilerine kendi bünyesinde alış ve satış fiyatı sunan ve karşı taraf olan broker modelidir. Müşterinin işlem kârı broker'ın zararı olabileceğinden çıkar çatışması riski barındırabilir. Genellikle sabit spread sunarlar ve küçük hesaplar için erişilebilir yapı sağlarlar.

A market maker is a broker that takes the opposite side of client trades, providing liquidity internally. They typically offer fixed spreads but may have a conflict of interest with clients.

Opsiyon, sahibine belirli bir varlığı belirlenen fiyat ve tarihte alma (call) veya satma (put) hakkı tanıyan, ancak zorunluluk getirmeyen türev sözleşmedir. Futures'tan farklı olarak opsiyonu kullanmak zorunlu değildir. Opsiyon primleri (primler) opsiyon satıcısına ödenir.

An option is a derivative contract giving the holder the right, but not the obligation, to buy (call) or sell (put) an asset at a specific price before or at expiration.

Pip (Percentage in Point), döviz kurlarındaki en küçük fiyat değişim birimidir. Çoğu döviz çiftinde pip, fiyatın dördüncü ondalık basamağını (0.0001) ifade eder. Yen çiftlerinde ise ikinci ondalık basamak (0.01) pip olarak kabul edilir.

A pip (Percentage in Point) is the smallest standardized price movement in a currency pair. For most pairs it equals 0.0001; for yen pairs it equals 0.01.

Piyasa emri, bir varlığı mevcut piyasa fiyatından anında almak veya satmak için verilen en temel emir türüdür. Emir gerçekleşme hızı yüksek olsa da volatil piyasalarda slipaj riski barındırır. Hızlı hareket eden piyasalarda tercih edilirken fiyat hassasiyeti gerektiren durumlarda limit emir tercih edilir.

A market order is an instruction to buy or sell an asset immediately at the current market price. It guarantees execution but carries slippage risk during volatile conditions.

Position trading, haftalarca, aylarca hatta yıllarca sürebilen uzun vadeli pozisyonların tutulduğu yaklaşımdır. Temel analize (fundamentals) ve makroekonomik verilere ağırlık verir. Günlük fiyat dalgalanmalarından etkilenmez; büyük trend hareketleri hedeflenir.

Position trading is a long-term strategy where trades are held for weeks, months, or even years. It relies heavily on fundamental analysis and macroeconomic data, ignoring short-term fluctuations.

Pullback, ana trendin yönüne karşı gerçekleşen geçici ve kısa süreli fiyat düzeltmesidir. Trend devam etmeden önce fiyatın kısa süreliğine geri çekilmesi olarak da tanımlanır. Trend yönünde işlem arayan trader'lar için avantajlı giriş noktaları oluşturur.

A pullback is a temporary price reversal against the prevailing trend before the trend resumes. Trend traders use pullbacks as entry opportunities in the direction of the main trend.

Risk/Ödül oranı, bir işlemde üstlenilen risk miktarını potansiyel kazanca bölerek elde edilen orandır. Örneğin 50 pip zarar (stop loss) ile 150 pip kazanç (take profit) hedefleyen bir işlemde risk/ödül oranı 1:3'tür. Profesyonel trader'lar en az 1:2 oran kullanmayı tercih eder.

Risk/reward ratio compares the potential loss (stop loss distance) to the potential gain (take profit distance) in a trade. A 1:2 ratio means the potential reward is twice the risk.

RSI (Relative Strength Index), 0-100 arasında değer alan ve varlığın aşırı alım veya aşırı satım durumunu ölçen momentum göstergesidir. 70'in üzeri aşırı alım, 30'un altı aşırı satım olarak yorumlanır. J. Welles Wilder tarafından 1978'de geliştirilmiştir.

RSI (Relative Strength Index) is a momentum oscillator ranging from 0 to 100, indicating overbought conditions above 70 and oversold conditions below 30. Developed by J. Welles Wilder in 1978.

Scalping, kısa süreli fiyat hareketlerinden küçük karlar elde etmeyi hedefleyen, günde onlarca hatta yüzlerce işlem açılan agresif bir trading stratejisidir. Genellikle saniyeler ile birkaç dakika arasında süren pozisyonlardan oluşur. Düşük spread ve hızlı çalıştırma gerektirdiğinden ECN broker tercih edilir.

Scalping is an aggressive trading strategy that aims to profit from small price movements by opening dozens or hundreds of trades daily, with positions held for seconds to a few minutes.

Slipaj, bir emirin istenilen fiyat ile gerçekleştiği fiyat arasındaki farktır. Yüksek volatilite dönemlerinde veya düşük likidite koşullarında sıklıkla yaşanır. ECN broker'lar ve hızlı emir gerçekleştirme sistemleri slipajı minimize eder.

Slippage is the difference between the expected execution price and the actual fill price of an order. It commonly occurs during high volatility or low liquidity conditions.

Spread, bir döviz çiftinin alış (bid) ve satış (ask) fiyatı arasındaki farktır. Broker'ların komisyon yerine kullandığı temel gelir modelidir ve pip cinsinden ölçülür. Düşük spread, özellikle scalping stratejileri için kritik öneme sahiptir.

Spread is the difference between the bid and ask price of a currency pair, measured in pips. It is the primary revenue model for brokers instead of fixed commissions.

Stop loss, bir pozisyonun belirli bir fiyat seviyesine ulaşması durumunda otomatik olarak kapatılması için verilen emir türüdür. Yatırımcının zarar miktarını önceden belirlediği bu emir, risk yönetiminin temel taşlarından biridir. Her işlemde mutlaka kullanılması önerilir.

A stop loss is an order that automatically closes a position when the price reaches a specified level, capping potential losses. It is a fundamental tool of risk management.

Stop out, hesap equity'sinin kritik bir eşiğin altına düşmesi durumunda broker'ın en zararlı pozisyonları otomatik olarak kapattığı mekanizmadır. Margin call'a rağmen işlem yapılmaması veya kayıpların artması halinde tetiklenir. Amaç hesabın negatife düşmesini önlemektir.

Stop out is an automatic position closure triggered when account equity falls below the stop out level, protecting the account from going into negative balance.

STP, müşteri emirlerinin herhangi bir dealer müdahalesi olmadan doğrudan likidite sağlayıcılara iletildiği otomatik işlem modelidir. Market maker'a göre daha şeffaf bir yapı sunar. Çoğu modern broker ECN/STP hibrit modelini benimser.

STP (Straight Through Processing) is a broker model that automatically routes client orders to liquidity providers without dealer intervention, offering faster and more transparent execution.

Swap, forex'te bir pozisyonun gece yarısına taşınması durumunda uygulanan faiz farkı maliyetidir. Açık tuttuğunuz döviz çiftindeki iki ülkenin faiz oranları arasındaki farka dayanır. Pozisyon türüne (long/short) göre swap gelir veya gider olabilir.

Swap is the overnight interest rate applied to positions held past midnight in forex. It is based on the interest rate differential between the two currencies in the pair and can be positive or negative.

Swing trading, birkaç günden birkaç haftaya uzanan pozisyonların tutulduğu orta vadeli trading yaklaşımıdır. Piyasanın 'salınım' hareketlerinden (swing) yararlanmayı hedefler. Day trading'e kıyasla daha az ekran başında zaman gerektirir.

Swing trading is a medium-term strategy where positions are held for several days to weeks, aiming to capture price swings. It requires less screen time than day trading.

Take profit, bir pozisyonun belirlenen hedef fiyata ulaşması halinde otomatik kapanmasını sağlayan emirdir. Yatırımcının kar hedefini önceden sabitler ve piyasayı sürekli izleme zorunluluğunu ortadan kaldırır. Stop loss ile birlikte risk/ödül oranını belirlemede kullanılır.

Take profit is an order that automatically closes a position when the price reaches a target level, locking in profits. Combined with stop loss, it defines the risk/reward ratio of a trade.

Trend çizgisi, bir grafik üzerinde ardışık yüksekleri veya alçakları birleştirerek piyasanın genel hareket yönünü gösteren düz çizgidir. Yükselen trend çizgisi destek görevi görürken alçalan trend çizgisi direnç işlevi üstlenir. Fiyatın trend çizgisini kırması trend dönüşünün sinyali olabilir.

A trend line is a straight line connecting successive highs or lows on a chart, indicating the direction of the prevailing trend. A break of the trend line may signal a trend reversal.

Volatilite, bir varlığın fiyatındaki değişkenliğin ve dalgalanmanın ölçüsüdür. Yüksek volatilite, fiyatların kısa sürede büyük değişimler yaşadığını gösterir; hem risk hem de fırsat anlamına gelir. ATR (Average True Range) ve VIX, yaygın volatilite göstergeleridir.

Volatility measures the degree of price variation of an asset over time. High volatility signals large price swings, representing both increased risk and trading opportunity.